Betekening aan de woonplaats of aan de verblijfplaats?
Belangrijke gerechtelijke documenten moeten de betrokken partij daadwerkelijk kunnen bereiken. Daarom voorziet de wet in strikte regels over de betekening van gerechtelijke documenten.
Een betekening is de officiële overhandiging van een juridisch document door een gerechtsdeurwaarder. Dat is niet zonder belang: een dagvaarding bijvoorbeeld roept iemand op om voor de rechtbank te verschijnen, terwijl de betekening van een vonnis belangrijke vervaltermijnen doet ingaan (zoals de termijnen om hoger beroep of verzet aan te tekenen). Het is daarom juist essentieel dat de geadresseerde tijdig en effectief op de hoogte wordt gebracht van deze documenten.
In de praktijk kan de vraag rijzen: wat als iemand verhuisd is, maar zijn domicilie nog niet heeft aangepast? Mag er dan nog betekend worden op het oude adres? En wat als de tegenpartij weet waar die persoon werkelijk verblijft? In deze nieuwsbrief leggen we uit hoe het in de praktijk in zijn werk gaat en welke gevolgen een onregelmatige betekening kan hebben.
Wie verhuist, is verplicht om hiervan aangifte te doen bij de gemeente van zijn nieuwe verblijfplaats. Die aangifte moet in principe gebeuren binnen de acht werkdagen na de verhuis. Pas nadat de adreswijziging officieel werd aangepast in het bevolkingsregister, wordt de nieuwe verblijfplaats plaats ook de gerechtelijke woonplaats.
In het Gerechtelijk Wetboek wordt onder woonplaats immers verstaan: de plaats waar de persoon in de bevolkingsregisters is ingeschreven als hebbende aldaar zijn hoofdverblijf. Dat betekent dat de feitelijke verblijfplaats en de gerechtelijke woonplaats niet altijd samenvallen.
Als algemene regel geldt dat de geadresseerde zelf het risico draagt wanneer beide adressen niet overeenstemmen. Een betekening aan het adres waarop iemand nog officieel in het bevolkingsregister is ingeschreven, blijft in principe rechtsgeldig. Dat geldt ook wanneer die persoon daar feitelijk niet meer woont of zelfs wanneer die al een aanvraag tot adreswijziging heeft ingediend.
Artikel 35 Ger.W. verleent immers uitdrukkelijk voorrang aan de woonplaats. Indien betekening aan de persoon immers niet mogelijk is, dient de gerechtsdeurwaarder de akte te betekenen aan de woonplaats en kan slechts bij gebreke van een gekende woonplaats worden overgegaan tot betekening aan de verblijfplaats. Bij gekende woonplaats is de betekening aan de verblijfplaats met andere woorden onregelmatig (Rb. Doornik 7 juni 1994, T.Agr.R. 1995, 185. en Beslagr. Brugge 5 januari 1977, RW 1977-78, 1207).
Gevolgen van een onregelmatige betekening
Wanneer een betekening niet overeenkomstig de wettelijke regels is gebeurd, betekent dit niet automatisch dat zij ongeldig is. Het Belgische procesrecht past immers de zogenaamde nietigheidsleer toe.
Een onregelmatige betekening kan slechts nietig worden verklaard wanneer de benadeelde partij de onregelmatigheid tijdig opwerpt (in limine litis) én aantoont dat haar belangen daardoor daadwerkelijk zijn geschaad. Het gaat bijgevolg om een relatieve nietigheid.
Van een dergelijke belangenschade kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer de geadresseerde door de onregelmatige betekening geen kennis heeft gekregen van de dagvaarding, niet op de zitting is verschenen en bijgevolg een verstekvonnis werd uitgesproken. Hetzelfde geldt wanneer hij het betekende document niet heeft ontvangen en de wettelijke termijn om verzet of hoger beroep in te stellen ondertussen is verstreken en hij dus te laat is.
Heeft de geadresseerde het document ondanks de onregelmatigheid toch tijdig kunnen ontvangen en heeft hij zijn rechten kunnen uitoefenen, dan zal de rechter de betekening doorgaans niet nietig verklaren. De nietigheidsleer wil immers vermijden dat louter formele fouten leiden tot het ongeldig verklaren van proceshandelingen wanneer het echte doel van de betekening toch werd bereikt: de geadresseerde op de hoogte brengen van het gerechtelijk document.
Vragen over een betekening na een verhuis?
Bent u verhuisd en twijfelt u of een gerechtelijk document correct werd betekend? Of wilt u weten welke gevolgen een onregelmatige betekening heeft voor uw dossier? Neem gerust contact op met Areaal.
Bekijk ook onze expertises en ontdek waarmee onze advocaten u verder kunnen helpen.
